December 2021: Meteorenzwerm Geminiden

Elk jaar, tussen 4 en 16 december, is de meterorenzwerm Geminiden zichtbaar. Het hoogtepunt is op 14 december: er kunnen dan wel 100 meteoren, of vallende sterren, te zien zijn. Daar moet je wat geluk voor hebben en het moet goed donker én helder zijn. Bij minder optimale omstandigheden zul je veel minder vallende sterren kunnen zien.

De Geminiden zijn vernoemd naar het sterrenbeeld Tweelingen, omdat de vallende sterren uit die richting komen: de zogenaamde radiant staat in Gemini.

Vallende sterren

Eigenlijk hebben meteoren niets met sterren te maken! Het zijn kleine stukjes gruis en stof die met een vrij hoge snelheid, bijvoorbeeld 35 kilometer per seconde (!) de dampkring invliegen en daar verbranden. Ook al zijn de deeltjes heel klein, er komt bij die heftige verbranding veel energie vrij. Dat levert zo’n korte, felle streep aan de hemel op.

Planetoïde (3200) Phaethon

De meeste meteorenregens, zoals de Perseïden (zichtbaar in augustus) ontstaan omdat de Aarde de “stofstaart” van een komeet kruist. De Geminiden zijn een uitzondering, want de deeltjeswolk waar onze planeet dan doorheen vliegt is niet van een komeet afkomstig, maar van planetoïde (3200) Phaeton: een rotsblokje van ongeveer 5 kilometer doorsnede die net als een komeet een stofstaart heeft, maar qua samenstelling niet op een komeet lijkt. Hoewel het zou kunnen dat Phaethon een uitgedoofde komeet is.

De baan van planetoïde (3200) Phaethon. Op 14 december vliegt de aarde (blauwe omloopbaan) door de stofstaart van Phaethon

Leuk weetje: het Japanse ruimtevaartagentschap JAXA is van plan in 2024 de missie DESTINY+ naar Phaethon sturen, met een flyby langs de planetoïde.

Tips om de Geminiden te zien

We hebben een paar tips voor je om zo veel mogelijk Geminiden waar te nemen:

  • Zorg dat het helder, onbewolkt weer is 🙂
  • Sta op dinsdag 14 december vroeg op: vanaf zo ongeveer 4 uur ‘s nachts tot zonsopgang heb je de grootste kans om de Geminiden te zien;
  • Zoek een donkere plek op, het liefst buiten de stad zodat je zo min mogelijk last van lichtvervuiling hebt;
  • Kleed je warm aan en zorg voor een comfortabele zitplek. Of ga op een ligstoel liggen;
  • Kijk in de richting van het sterrenbeeld Tweelingen in het zuidwesten;
  • Je hebt geen telescoop of verrekijker nodig, het blote oog volstaat.

Op hemel.waarnemen.com vind je nog veel meer informatie over de Geminiden.