Wat is er deze herfst aan de hemel te zien?

Nu het weer wat eerder donker wordt, kunnen we al in de avond van de sterrenhemel gaan genieten. De komende herfst is daarbij ook een prima tijd om planeten waar te nemen. Met het blote oog zijn in de avond van rechts naar links Saturnus, Jupiter en Mars te bewonderen. Met name Jupiter staat nu minder laag aan de hemel dan in voorgaande jaren en is beter waarneembaar. En met de telescoop komen Uranus en Neptunus daar nog bij! Venus is in deze periode niet te zien. Mercurius nog net vóór zonsopgang. 

Ringen van Saturnus

Saturnus staat in het sterrenbeeld Steenbok, Jupiter in Vissen en Mars in de Stier. Uranus staat tussen Vissen en Stier in en Neptunus staat tussen Jupiter en sterrenbeeld Waterman in. Uranus en Neptunus zullen m.b.v. de goto-functie op de telescoop moeten worden gevonden, want er staan diverse andere blauw-witte bolletjes in hun omgeving en welke is nu de gezochte planeet?

Met voldoende vergroting zijn de ringen van saturnus in de telescoop goed te zien en ook de bruine banden en de 4 grootste manen van jupiter (die elk moment weer andere posities innemen t.o.v. hun moederplaneet). Met een beetje geluk en veel vergroting is ook de bekende rode vlek op jupiter te zien, maar dan moet je aan de hand van  Stellarium of met de App “Sun, moon and planets” op het juiste moment kijken want jupiter draait in maar 10 uur om zijn as en de rode vlek kan dan net aan de verkeerde kant van de planeet zitten.

Nu de kans om wat vroeger nog een stukje zomerhemel te zien

Het is goed mogelijk om in het begin van de avond nog een stuk van de zomerhemel te zien, waar dit in de zomer zelf steeds lastig was omdat het zo laat donker werd! Wacht daar niet te lang mee anders zijn de zomerbeelden al achter de westelijke horizon verdwenen. Zo is het de moeite waard om nog even te genieten van de heldere bolhoop M13 in Hercules (100.000 sterren in één beeldveld!), de bolhoop M15 tussen de sterrenbeelden Perseus en Dolfijn en de altijd wat mysterieuze Halternevel M27. De kleine ringnevel in het sterrenbeeld Lier (in de buurt van de heldere ster Wega) is soms wat lastig te vinden, maar zeker de moeite waard. Hij staat precies halverwege de 2 sterren Sulafat en Sheliak die samen de zijkant van de ruit in het sterrenbeeld Lier vormen.

Ook de dubbele sterrenhoop tussen Perseus en Cassiopeia (het zgn. Double cluster) zou ik op de waarneemlijst zetten. Die is het beste met een goede verrekijker te zien, maar er is ook in een telescoop met lage vergroting van te genieten.

Deepsky objecten

Van de deepsky objecten staat het Andromeda stelsel in deze periode op een flinke hoogte aan de hemel, dus gunstig om waar te nemen. Probeer dan eens het Triangulum stelsel M33 eens te zien. Met een magnitude van 5.7 moet dat in de meeste gevallen wel lukken, al is het duidelijk zwakker dan M31 (magnitude 3.4).  Interessante objecten rond de Grote Beer als M51 (Whirlpool galaxy), M101 e.a. staan nu laag aan de hemel en zullen moeten wachten tot het voorjaar!

In de loop van de nacht komen de sterrenbeelden Stier, Tweelingen in het oosten en is het sterrenbeeld Orion te zien in het zuidoosten, het teken dat de winter in aantocht is!